آیا انسان بر مریخ قدم خواهد گذاشت؟

چندان علاقه ای به استفاده از مطالب سایت های دیگر در بلاگ ندارم ولی این خیلی خوب بود. مطلب از رادیو زمانه

احسان سنایی

ساعت ۱.۳۹ بامداد: درهای غول پیکر بزرگ‌ترین ساختمان دنیا باز شده است. صدها خبرنگار و عکاس از خواب خود گذشته و در جای‌جای محوطه ایستاده‌اند. آرام آرام چرخ‌های غول‌پیکر بزرگ‌ترین خزنده مکانیکی زمین نیز تکانی به خود می‌دهند.

چهار دهه پیش بود که این ماشین کهنه‌کار، موشک‌های سه هزار تنی ساترن را به سمت سکوی پرتاب می‌برد؛ روزهایی که طلیعه عصر تسخیر ماه بود. اما این‌بار؛ در صبحگاه بیستم اکتبر ۲۰۰۹، آن‌چه بیشتر بر دوش‌های خسته او سنگینی می‌کند؛ نه محموله ۸۱۶ هزار کیلو گرمی‌اش، که سنگینی نگاه میلیون‌ها انسانی است که سال‌ها انتظار چنین لحظاتی را می‌کشیدند: آیا انسان بر مریخ قدم خواهد گذاشت؟

موشک یکصد متری Ares 1-X سوار بر سکوی پرتاب -B39؛ پایگاه فضایی کندی ناسا

ساعت ۹.۱۷ دقیقه صبحگاه بیستم اکتبر: موشک یکصد متری Ares 1-X پس از طی مسافتی ۶.۷ کیلومتری از ساختمان مونتاژ، بر سکوی پرتاب شماره -B39 پایگاه فضایی کندی ناسا آرام گرفت تا در چندین روز آینده، همگان نظاره‌گر پرتاب تاریخی آن باشند؛ پرتابی که نگاه کنجکاو خبرگزاری‌های جهان را بار دیگر به سمت پروژه کانستلیشن (Constellation) سوق داد. پروژه‌ای بلندپروازانه که هدف نهایی‌اش ثبت نخستین قدم‌های بشر بر خاک مریخ است.

مأموریت آزمایشی Ares I-X، نخستین قدم سازمان فضایی آمریکا برای بازنشسته کردن ناوگان شاتل‌های فضایی و جای‌گزینی آن‌ها با موشک‌های پیشرفته سری Ares است. موشک‌هایی که در آینده‌ای نه چندان دور انسان را بار دیگر به ماه فرستاده و راه سفر به مریخ را هموارتر خواهند ساخت.

البته اجرای چنین برنامه‌های جاه‌طلبانه‌ای که تحت عنوان پروژه کانستلیشن شناخته می‌شوند، بسته به سیاست‌های فضایی دولت اوباماست؛ و آینده چنین تصمیماتی نیز بسته به موفقیت نخستین مأموریت آزمایشی این پروژه؛ یعنی مأموریت Ares 1-X.

مأموریت‌های سرنشین‌داری که هم اکنون در چشم‌انداز کاری سازمان‌های فضایی خصوصی لحاظ شده‌اند، در این میان بزرگ‌ترین رقیب ناسا در پیش‌نویس تجدیدنظر دولت آمریکا در خصوص برنامه‌های سرنشین‌دار فضایی این کشور در آینده است.

لوگوی مأموریت Ares 1-X

یکی از این رقبا، کمپانی SET با موشک فالکون - ۹ است که طبق برنامه، فعالیت‌های رسمی فضایی‌اش را در اواخر سال میلادی جاری و یا اوایل سال ۲۰۱۰ آغاز خواهد کرد.

تابستان سال جاری، کمیته‌ای از طرف کاخ سفید مأمور شد تا برنامه‌های ناسا در حوزه مأموریت‌های سرنشین‌دار آتی را مورد بازبینی قرار دهد. طبق گزارش این کمیته، ناسا بودجه کافی برای بازنشسته کردن ناوگان شاتل‌ها تا سال ۲۰۱۵، و از سرگیری مأموریت‌های سفر به ماه تا سال ۲۰۲۰ را ندارد.

به دنبال اعلام نتایج بررسی کمیته کاخ سفید؛ باراک اوباما، رییس جمهور ایالات متحده دست به انجام تغییراتی در سیاست‌های کلان فضایی کشور زد که یکی از آن‌ها، حذف موشک‌های سری Ares 1 از برنامه‌های فضایی بود.

اما ناسا، تاکنون ۳۵۰ میلیون دلار برای ساخت موشک ۹۹ متری Ares 1-X هزینه کرده است؛ موشکی که عظمت آن در ۴۰ سال گذشته بی‌سابقه است. با این وجود، مقامات ناسا معتقدند که در صورت لغو ادامه فعالیت موشک‌های Ares-1 نیز، پرتاب هفته آینده پرتابی تعیین کننده و تاریخی است. «باب اس»، مدیر این مأموریت می‌گوید:

«مدت‌هاست که ناسا وسیله نقلیه جدیدی را ساخته است. تمام هدف ما از این پرتاب آزمایشی، کسب اطلاعات و ارتباط دادن آن‌ها به مدل‌های کامپیوتری است. با استفاده از این (شبیه‌سازی‌ها) نیز خواهیم دریافت که چگونه از چنین اطلاعاتی برای پرتاب بعدی استفاده کنیم.»

در حدود ۴۰% از موشک‌های تازه‌کار در جریان نخستین پرتاب‌شان ناموفق بوده‌اند؛ اما با این حال، ناسا شدیداً به موفقیت این پرتاب آزمایشی اطمینان دارد.

جان شانون، مدیر برنامه شاتل‌های فضایی می‌گوید:

«نظر شخصی من این است که اگر فکر می‌کردیم که 1-X قرار است با مشکلی مواجه شود، آن را هرگز برای پرتاب آماده نمی‌کردیم؛ حتی اگر این پرتاب آزمایشی باشد.»

او همچنین معتقد است که شکست ۴۰ درصدی موشک‌های آزمایشی برای Ares 1-X صادق نیست؛ چراکه فناوری این موشک مشابه موشک‌های سوخت جامد شاتل است و این موشک‌ها نیز از سال ۱۹۸۱ بدون هیچ شکستی در حال فعالیتند.

کلاهک موشک Ares 1-X در ساختمان مونتاژ موشک‌های پایگاه فضایی کندی. این کلاهک، نمونه بدل کلاهک‌هایی است که در چندین سال آینده انسان را به مدار زمین و ماه انتقال خواهند داد. محفظه مخروطی قسمت پایین، محل قرارگیری فضانوردان و استوانه مرتفع نوک کلاهک نیز اصطلاحاً «سیستم شکست پرتاب» نامیده می‌شود. سیستمی که در صورت بروز هر گونه مشکلی در حین عملیات پرتاب؛ چهار موتور خارج شده از میانه این استوانه را فعال کرده و بدین ترتیب کلاهک را با محفظه فضانوردان از پیکره اصلی موشک جدا می‌کند تا جان فضانوردان به خطر نیفتد. به ابعاد یک انسان در این تصویر توجه کنید.

با این حال، موشک‌های سوخت جامدی که از اوایل دهه ۸۰ در پرتاب‌های سرنشین‌دار به کار رفته‌اند؛ فقط بصورت دوگانه استفاده می‌شوند و خود، جزیی از سیستم بزرگ‌تری شامل سه موتور فوق پیشرفته سوخت مایع هستند که در انتهای هر شاتل نصب شده است.

این موشک آزمایشی، مجهز به ۷۰۰ حس‌گر است تا در حین عملکرد موتورها، دانشمندان به دقیق‌ترین جزییات پرتاب نیز دسترسی داشته باشند. موشک، درست مانند موتورهای سوخت جامد شاتل به مدت ۲.۵ دقیقه فعال خواهد بود و سپس قطعات مختلف آن بوسیله چتر نجات در اقیانوس اطلس فرود خواهد آمد. با این حساب مسئولین ناسا در این پرتاب خواهند توانست عملکرد چترهای نجات غول پیکر طراحی شده برای پروژه کانستلیشن را نیز محک بزنند.

پروژه کانستلیشن ناسا، متشکل از دو فضاپیما و سه موشک است. موشک دومرحله‌ای Ares-1، با هدف انتقال فضانوردان به ایستگاه فضایی و نیز مأموریت‌های آتی سفر به ماه استفاده خواهد شد. موشک Ares V، دومین سری از موشک‌های این پروژه است که هم اکنون در حال طی پروسه طراحی اولیه است.

موشک غول پیکر Ares V، برای حمل بار و تجهیزات به فضا طراحی شده و قرار است تا در مأموریت های سفر به ماه، ابزار و ادوات حیاتی و نیز تحقیقاتی پایگاه‌های آتی بشر در ماه را به آن‌جا منتقل کند.

از این موشک احتمالاً در مأموریت‌های آینده سفر به مریخ نیز استفاده خواهد شد. موشک Ares-IV نیز که به تازگی به مجموعه موشک‌های پروژه کانستلیشن اضافه شده است؛ توانایی حمل انسان و تجهیزات را به مدار ماه داشته و جای‌گزین بسیار مناسبی برای شاتل‌های فضایی کنونی محسوب می‌شود.

در کلاهک موشک‌های Ares نیز فضاپیمای اوریون جای خواهد گرفت؛ فضاپیمایی که قابلیت حمل شش انسان را داشته و برای سفر به مدار زمین و اتصال به ایستگاه فضایی بین‌المللی و نیز سفرهای آتی انسان به ماه استفاده خواهد شد.

موشک Ares 1-X در حال انتقال به سکوی پرتاب

دومین فضاپیمای درنظرگرفته شده برای برنامه کانستلیشن نیز، «الطیر» نام دارد که در حقیقت «ماه نشین» مسافران آینده ماه محسوب می‌شود.

موشک Ares 1-X، نمونه کاملاً مشابه موشک Ares 1 نیست. مرحله اول این موشک به جای پنج قسمت، چهار قسمت دارد و به جای قسمت پنجم آن، تنها مدل شبیه‌سازی شده‌ای از نمونه اصلی قرار داده شده است. در کلاهک موشک نیز مدل‌های بدلی از فضاپیمای اوریون و سیستم نجات فضانوردان با جرم و ابعاد مشابه نمونه اصلی قرار داده شده است.

انتظار می‌رود پرتاب هفته آینده ۲.۵ دقیقه به طول انجامیده و موشک تا ارتفاع ۴۵ کیلومتری از سطح زمین پرواز کند. ۲ دقیقه و ۳۳ ثانیه پس از پرتاب، مرحله اول موشک جدا شده و با چتر نجات در آب‌های اقیانوس اطلس فرود خواهد آمد و بقیه قسمت‌های بدل موشک نیز با سقوط در اقیانوس از میان خواهند رفت؛ هر چند در پرتا‌ های واقعی، مرحله دوم موشک نیز برای استفاده مجدد با چتر به آرامی بر روی زمین فرود خواهد آمد.

حال بایستی منتظر ماند و دید که موشک Ares 1-X در عمل چه خواهد کرد. پرتاب بعدی پروژه کانستلیشن در صورت تصویب، Ares 1-Y نام دارد که در سال ۲۰۱۴ انجام خواهد شد.

رومیان باستان، به مریخ Ares می‌گفتند.

ملکول های ارگانیک در جو سیاره ی فراخورشیدی

کربن دی اکسید، آب و متان. موادی که از 3 و نیم میلیارد سال پیش تا کنون حیات زمین برای زیست به آنها وابسته بوده. حالا تلسکوپ فضایی هابل و اسپیتزر در کنار هم هر سه ماده را در جو سیاره ی HD 209458b یافته اند. نتایج به دست آمده از رصد های این دو تلسکوپ در طول موج های مختلف حاکی از وجود متان و کربن دی اکسید در جو این سیاره ی گازی عظیم حکایت دارد. در کنار این دو ماده ی اساسی که پدیده ی گلخانه ای را در جو پدید می آورند. بخار آب هم در جو این غول گازی دیده شده. گرچه هر سه ماده موادی مهم برای وجود حیات به حساب می آیند ولی وجود آنها در جو HD 209458b چندان کمکی به افزایش احتمال حضور حیات در آن نمی کند چرا که HD 209458b یک غول گازی است اما اگر این مواد پیرامون یک سیاره ی سنگی مثل زمین یافت شوند، امکان وجود حیات در آن کم نخواهد بود. دست کم می توان گفت این روندی است در سیاره ی ما طی شده و وجود این مواد برای طی این مسیر حیاتی است. HD 209458b در صورت فلکی "فرس اعظم" دومین سیاره ی فراخورشیدی است که آب، متان و کربن دی اکسید در آن پیدا شده اند. پیدا کردن دو سیاره با این مواد پتانسیل وجود سیاره ای سنگی که توانایی پذیرش حیات را داشته باشد، بیشتر می کند.

یافت آثار حیات محبوس در بلور های نمک

فرشته آرایش: تا کنون تحقیقات زیادی برای شناخت بهتر پیشینه ی حیات صورت گرفته است. گروهی از دانشمندان در نیومکزیکوی امریکا در یک بررسی آثاری از حیات را در آب محبوس در شبکه ی بلوری نمک طعام یافته اند. نتایج این تحقیق به درک و شناخت آثار حیات و جستجوی آنها در سیارات دیگر هم کمک می کند. برای مثال مدتی پیش روح، یکی از کاوشگر های دوقلوی مریخ، دررون یک دهانه ی برخوردی، آثاری از وجود نمک یافت که در آن زمان خبری نا امید کننده برای مشتاقان پیدا کردن آثار حیات روی مریخ به حساب آمد.

نمک خوراکی به طور طبیعی به عنوان سنگ نمک در طبیعت وجود دارد. داخل این بلورها قطره های آبی وجود دارد که برای محققان بسیار با ارزش هستند. در واقع بلورهای سنگ نمک در پروسه ای تبخیری پدید می آیند و در حین شکل گیری شبکه ی بلوری مقداری از مایع اطرافشان را در خود نگه می دارند. این بسته های آب می تواند در درون بلورهای نمک طعام برای مدت های طولانی ایمن بمانند. بسته های آبی که در مطالعات اخیر بررسی شدند، 250 میلیون سال قدمت داشته اند. محققان دریافته اند که مقدار بسیار زیادی رشته های سلولز در این آب وجود دارد. سلولز در بافت بسیاری از سلول های زنده وجود دارد. برای نمونه در دیواره های سلولی مقادیر زیادی سلولز وجود دارد. سلولز فقط بوسیله ارگانیزم های زنده تولید می شود. به عبارت دیگر وجود سلولز را می توان نشانی از وجود حیات دانست. به علاوه سلولز بررسی شده در نیومکزیکو، قدیمیترین میکرومولکول زیستی است که تا کنون تجزیه شده. به همین دلیل می توان این ملکول های 250 میلیون سال پیش را دریچه ای در تاریخ حیات دانست. اگر سلولز بتواند در نمک طعام برای مدت بسیار طولانی باقی بماند، این امکان می تواند برای سلول های مشابه هم وجود داشته باشد، حتی در سیارات دیگر. اگر ساختار حیات در دنیاهای دیگر همانند زمین باشد، ممکن است ارگانیزم های آنها هم مکانیزمی مشابه سلولز را بکار برند و برای مدت طولانی حفظ شوند. پس مولکول ها می توانند میلیون ها سال سالم بمانند حتی اگر سیاره شان دیگر برای زندگی مناسب نباشد. دانشمندان امیدوارند که بتوانند نمونه های قدیمی تری از نمک طعام را پیدا کرده و مورد بررسی قرار دهند. اگر مطالعات آینده موفق باشند بلورهای نمک طعام می توانند یک منبع مهم برای شناسایی آینده مریخ و در ورای آن تمام جاهای دیگر باشد.

دریاچه ای مایع روی تیتان

دانشمندان با استفاده از داده های بدست آمده توسط کاوشگر کاسینی، توانستند دریاچه ای از متان مایع را روی تیتان، قمر زحل، کشف کنند. این دریاچه به طول 235 کیلومتر، وسعتی نزدیک به 50 هزار کیلومتر دارد. این دریاچه که اصطلاحا نام «دریاچه ی انتوریو» را گرفته، از همنام زمینیش کمی بزرگتر است. با کشف این دریاچه، تیتان پس از زمین تنها مکان در خانواده ی خورشید ماست که «مایع» روی آن وجود دارد.

کاوشگر کاسینی تا کنون 40 دیدار با تیتان داشته و در ابتدای ماموریت خود کاوشگر هویگنس را به درون جو تیره ی تیتان پرتاب کرد. اطلاعات به دست آمده از این ماموریت ذهنیت ما را درباره ی تیتان متحول کرده است. تا پیش از این تصور می شد، تیتان پوشیده از اقیانوس های متان است ولی این ماموریت نشان داد که هیچ اقیانوسی روی این قمر وجود ندارد. در عوض کاسینی لکه های تیره ی بسیاری را در جای جای قمر پیدا کرد. لکه های تیره ای که معلوم نبود که دریاچه هستند یا تنها بستری با خاک تیره.

در مطالعات جدید که با استفاده از ابزار طیف نگار کاوشگر انجام شد، بالاخره مشخص شد که لکه های تیره دریاچه هایی مایع هستند که عموما از متان و اتان و دیگر هیدروکربن های سبک تشکیل شده اند. وجود هیدروکربن ها می تواند نشاندهنده ی فرایند پدید آمدن حیات باشد. در کل وجود شرایط خاص در تیتان که مشابه زمین در آغاز پیدایشش است دانشمندان را به این قمر و مطالعه روی آن علاقه مند کرده.

خاک مریخ در انتظار آزمایش

چه شگفتی‌هایی در خاک مریخ نهفته شده است؟ برای پی بردن به آن‌­ها، ققنوس که دو هفته قبل به مریخ رسید تلاش می‌­کند مقداری از خاک مریخ را در تحلیل کننده گاز و گرمایی خود قرار دهد. در تصویر بالا این مریخ نشین مقداری خاک را به سمت یکی از هشت گرم کننده خود می‌­برد. در داخل دستگاه، خاک بسیار گرم می‌شود و شروع به تابش می‌کند. تابش خاک به وسیله‌ی یک طیف‌سنج جرمی تحلیل می‌شود. به احتمال زیاد، مقداری از مواد سبک و روشن داخل چنگک در بالا ، همانند مقداری از مواد کنار مریخ نشین از یخ هستند. ققنوس در سه ماه آینده به وسیله حفاری، گرم کردن و آزمایشات شیمیایی روی خاک مریخ سعی خواهد کرد با درک بهتر شرایط مریخ به نشانه‌­هایی از مواد حمایت کننده از حیات دست یابد.

منبع عکس روز نجوم فارسی

یخ زیر پای ققنوس!

آیا این یخ است، زیر پای کاوشگر فینیکس؟ می تواند اینطور باشد. ققنوس که هفته ی پیش روی مریخ فرود آمد(فارسی) قرار بود با حفاری خود را به یخ هایی زیر سطح مریخ برساند. اما انگار جت های معکوس ققنوس(فینیکس) خود این کار را کرده اند و یخ را از زیر سطح پدیدار کرده اند. تصویر بالا، عکسی است که خفته ی پسش با استفاده از دوربین روی بازوی روبوتیک مریخ نشین گرفته شده و در آن سطحی غیر معمول با رنگی روشن دیده می شود، آن هم درست روبروی جایی که مریخ نشین فرود آمده(فارسی)! در طول چند هفته ی آینده فینیکس به بررسی این سحط جالب می پردازد و با استفاده از بازوی خود به حفاری در سطح مریخ خواهد پرداخت. اگر این سطح روشن، یخ باشد، آنگاه ققنوس به آسانی می تواند با استفاده از آن به بررسیپیشینه ی آب در مریخ بپردازد و آنگاه بهتر می توان در این باره قضاوت کرد که آیا خاک و یخ مریخ می توانند میزبانی برای حیات باشند.

نگاهی به فرود ققنوس

برای مشاهده ی این پست حداقل به فلش پلیر 6 نیاز دارید. حجم این فلس 376 کیلو بایت است و می توانید آن را اینجا دانلود کنید.

این نمایش را در وبلاگ یا سایت خود قرار دهید کافی است این کد را در صفحه ی خود بگذارید

<center><a href="http://giteyblog.blogspot.com" target="_blank"><object codebase="http://download.macromedia.com/pub/shockwave/cabs/flash/swflash.cab#version=6,0,79,0" id="phoenix_gitey1" height="300" width="400"><embed type="application/x-shockwave-flash" pluginspage="http://www.macromedia.com/go/getflashplayer" name="phoenix_gitey1" src="http://yurisnight08.googlepages.com/phoenix-gitey1.swf" bgcolor="#771100" quality="high" swliveconnect="true" allowscriptaccess="samedomain" height="300" width="400"></embed></object></a></teaxtarea><br /></center>

فرود ققنوس از دید مدار گرد اکتشافی - تصاویر واقعی

بعد از گذشت یک روز از فرود فینیکس روی مریخ بد نیست تصاویری ببینیم از پرواز زیبای اون به سمت سطح سیاره.

این تصویر را دوربین HIRISE مدارگرد اکتشافی مریخ ثبت کرده که به وضوح در اون می شه ققنوس رو دید که چتر نجات خودش رو باز کرده و به سمت مریخ شیرجه زده. در این تصویر هم ققنوس رو می بینیم که داره به سمت مریخ میره. دقایقی بعد از این تصویر ققنوس روی مریخ با موفقیت فرود اومد. خبر خوان گیتی جدید ترین عکس ها و اخبار ماموریت ققنوس(ماموریت فونیکس) رو در گیتی بلاگ دنبال کنید.

نگاهی دیگر از ققنوس

ققنوس یا فونیکس به سلامت روی مریخ است و بدون هیچ مشکلی آماده می شود که کار خود را آغاز کند. این تصویر دقائقی پس از فرود تهیه شده است. توضیحات روی عکس را مطالعه کنید برای دیدن این عکس با بزرگترین ابعاد روی این عکس کوچک کلیک کنید

همچنین گزارش نجوم نیوز را از این فرود زیبا ببینید و بخوانید. عکس روز نجوم فارسی امروز را ببینید که توضیحی است کوتاه درباره ی این ماموریت سایت اصلی ماموریت را ببینید صفحه ی مخصوص این ماموریت را در سایت ناسا ببینید با عضویت در خبرخوان گیتی اخبار ماموریت را دنبال کنید.

مریخ از چشمان ققنوس

این عکس نگاهی چیزی است که ققنوس زمینیان روی مریخ می بیند. در افق عوارضی را می بینیم و یک لکه ی روشن. آیا این لکه ی روشن سپر حرارتی ققنوس است که کمی آن سو تر روی مریخ افتاده؟

6 ساعت پس از فرود، اینک تصاویر واضحی از مریخ را از ققنوس دریافت کرده ایم. مدارگرد های معروفی چون مدارگرد اکتشافی مریخ آماده اند تا اطلاعات جدیدی را که ققنوس برایشان می فرستند به زمین مخابره کنند.

تصاویری که تاحالا ققنوس فرستاده رو ببینید.

عکس روز نجوم امروز هم درباره ی ققنوس هست و البته فارسیه که توصیه می کنم حتما ببینید.

ققنوس با بالهای گشوده روی مریخ نشته است

مریخ نشین مریخ در فرود آسان و بی دردسر روی مریخ فرود آمد تا پس از وایکینگ 3 اولین کاوشگری باشد که با موفقیت به صورتی نرم روی مریخ فرود آمده.

این افق صاف و یکدست منظره ای است که مریخ نشین ققنوس پس از فرود امروز صبح روی مریخ دید. ققنوس ساعاتی پیش، حدود ساعت سه و نیم بامداد امروز روی مریخ فرود آمد و پس از وایکینگ سه، اولین مریخ نشینی است که به صورتی نرم و بدون برخورد و با استفاده از راکت هایی در مرحله ی آخر سرعت خود را کم کرده و با موفقیت روی مریخ نشسته است. ققنوس که پرواز خود به سمت مریخ را در نیمه ی مرداد گذشته آغاز کرد در منطقه ی در مجاورت قطب شمال سیاره فرود آمده، منطقه ای که احتمال وجود یخ به مقدار زیاد در آن می رود. مریخ نشین عکس هایی از مریخ ارسال کرده که کیفیت بسیار خوبی دارند و به نوعی کامل کننده ی فرود بی عیب و نقص ققنوس بر مریخ هستند. سایت این ماموریت در طول روزهای آینده و امروز اخبار و داده های جدید ققنوس را منتشر خواهد کرد.

همچنین پوشش خبری زنده از فرود ققنوس بر مریخ را در سایت خبری مجله ی نجوم اینجا خواهد یافت

عطارد بسیار متفاوت از آن چیزی است که تصور می کردیم

عکس هایی که فضاپیمای "مسنجر" ناسا اخیرا از عطارد برداشته است شواهد فعالیت "گسترده" آتشفشانی بر سطح این سیاره را آشکار می کند.

این فضاپیما (Messenger) روز 14 ژانویه از فاصله 200 کیلومتری نزدیک ترین سیاره منظومه شمسی به خورشید گذشت.

کاوشگر مارینر 10 که در دهه 1970 تهیه شده بود تنها شواهد سستی از فعالیت آتشفشانی روی این سیاره فراهم کرده بود.

به علاوه در جریان ماموریت مارینر تنها 45 درصد سطح عطارد نقشه برداری شده بود؛ مسنجر تاکنون 30 درصد دیگر سطح سیاره را عکس برداری کرده است.

دکتر شان سولومون، دانشمند اصلی ماموریت مسنجر، گفت: "این پرواز به ما اجازه داد بخشی از سیاره را که هرگز توسط فضاپیماها دیده نشده بود ببینیم، و فضاپیمای کوچک ما معدن طلایی از داده های مهیج ارسال کرده است."

لوئیس پراکتر، دانشمند دیگر این ماموریت از آزمایشگاه فیزیک کاربردی در دانشگاه جانز هاپکینز در مریلند، در مورد شواهد مربوط به فعالیت آتشفشانی عطارد گفت: "فکر می کنم شک کمی در میان اعضای تیم ما هست که فعالیت آتشفشانی گسترده ای در عطارد وجود داشته است."

دانشمندان به یک حوضه آکنده از گودال ها اشاره کردند که پوشیده از مواد صاف بود که احتمالا نشانگر جاری شدن مواد آتشفشانی است.

فضاپیمای مسنجر همچنین یک نمای کوچک روی عطارد که دانشمندان "عنکبوت" نامیده اند را کشف کرد. این نما هرگز روی عطارد دیده نشده بود و چیزی شبیه به آن روی کره ماه نیز رؤیت نشده است.

"عنکبوت" در میان یک گودال بزرگ به نام "کالوریس" قرار دارد و متشکل از بیش از یک صد شیار با مصدری صاف است که به صورت شعاع هایی از کانون یک گودال 40 کیلومتری نشات می گیرند.

"مسنجر" پیش از آنکه در سال 2011 در مدار این سیاره قرار گیرد باید دو بار دیگر از کنار عطارد گذر کند.

این نخستین فضاپیمایی است که طی 33 سال گذشته از فاصله نزدیک از آن دیدن کرده است. ماموریت "مارینر 10" در مارس 1975 برای سومین بار از نزدیک عطارد گذشت.

این فضاپیمای آمریکایی در جریان گذر ماه جاری بیش از 1300 عکس تهیه کرده و رصدهای دیگری انجام داد.

تصور می شود کلیه سیارات خاکی منظومه شمسی - زمین، مریخ، عطارد و زهره - در فرآیندی مشابه به طور همزمان شکل گرفته باشند اما عطارد کمی غیرعادی است.

چگالی این سیاره چنان بالاست که بیش از دو سوم جرم آن باید از فلز آهن تشکیل شده باشد.

این سیاره همچنین آنقدر به خورشید نزدیک است که اختلاف دمای روز و شب آن در ناحیه استوایی بیش از 600 درجه است؛ و با این حال احتمال دارد آب-یخ در گودال های عمیق قطبی آن که در سایه دائمی هستند وجود داشته باشد.

منبع: بی بی سی فارسی

اخبار

یک راهپیمایی فضایی برای تعمیر موتور یکی از آرایه های خورشیدی

فضانوردان ایستگاه فضایی بین المللی فردا چهارشنبه یک راهپیمایی برای تعمیر بخشی از یک شبکه ی باطری های خورشیدی خواهند داشت. طبق خبر سایت "Space" پگی ویتسون و مهندس پرواز دن تنی قراره در یک راهپیمایی فضایی 6 ساعته موتور آرایه ی باطری های خورشیدی مورد نظر رو تعویض کنن. درباره ی این خبر اینجا بیشتر بخونید فیلمی از سیارک میهمان نزدیک زمین این فیلم روی سایت یوتوب مربوط به سیارکی است که در تنها چند روز کاملا معروف شده. این سیارک در حال عبور از نزدیک زمین(نه چندان نزدیک، جایی در ورای مدار ماه) است. توضیحات رو اینجا بخونید و فیلم رو هم اینجا ببینید.(دیدنش خالی از لطف نیست) ضمنا اگر می دونید باید کجا دنبالش بگردین، حتما برین سراغش. ستارگان در اجتماع های بزرگ بهتر شکل می گیرند! کهکشان ها هم مثل ما انسانها در کنار هم بودن رو ترجیح می دن. کهکشان ها که خودشون مجموعه های عظیمی از ستارگان هستند به گرد هم جمع می شن و خوشه های کهکشانی و گاه ابر خوشه هایی رو می سازن. طبق نتایج منتشر شده از یک بررسی جدید تلسکوپ فضایی اسپیتزر ستارگان در چنین خوشه هایی بهتر شکل می گیرند. کهکشان ها وقتی به هم نزدیک می شن دسته هایی رو می سازن. چنین خوشه هایی بسیار با شکوه هستن و دیدن رقص اونها بر اثر نیروی گرانش بینشون(البته برای دیدن چنین رقصی به صورت واقعی باید خیلی عمر کنید مثلا یک میلیارد سال) فوقالعاده است.(با توجه به اینکه هنوز کسی یک میلیارد سال عمر نکرده کامپیوتر ها محبت می کنن و برای ما این رقص رو شبیه سازی می کنن). در طی مراحلی که یک خوشه ی شکل می گیره، برخورد هایی هم به وجود می آید و بازوهای عظیمی از مواد کهکشان ها(ستارگان و سحابی ها و سیارات و ...) به سمت هم حر کت می کنن و مثل یک تار کهکشان ها رو به هم می تنند. حالا چطور در چنین محیطی ستارگان بنتر شکل می گین رو باید کامل اینجا بخونید. مقاله ی اصلی سایت ناسا رو هم ببینید. توضیحات کاملی داده. باز از هم فضا روسیه یک ماهواره ی ارتباطی جدید پرتاب می کند روسیه در حال کار روی یک ماهواره ی جدید مخابراتی است که تا اسفند ماه آماده ی پرتاب بشه. دیروز هم یک ماهواره ی مخابراتی دیگه رو از پایگاه فضایی بایکانور قزاقستان با موشک پیشران پروتون-ام پرتاب کردن. اینجا می تونید توضیح مفصلی درباره ی این خبر بخونید شتاب دهنده ی کیهانی با پیشرفت تکنولوژی، فعالیت های علمی رشد شگفت انگیزی کردن. شتاب دهنده ی ذرات ال اچ سی در سویس امروزه می تواند الکتورن ها را به انرژی های بسیار بالا برساند. آن هم در یک محیط بسته و کنترل شده. اما طبق معمول طبیعت یک گام جلو تر از ماست! ماهواره ی تحقیقاتی بررسی اشعه ی گاما منطقه ای رو در صورت فلکی مارافسای یافته که امواج بسیار پر قدرتی از اون می رسن. احتمالا در این منطقه باید یک کهکشان عظیم وجود داشته باشه که می تونه الکترون ها رو بسیار بیشتر از چیزی که در توان ماست شتاب بده و اونها رو به انرژی های بسیار بسیار بالا برسونه. توضیح کامل این خبر رو حتما اینجا بخونید. توضیحات خلاصه و ساده تری هم اینجا هست. اگر به اینترنت پرسرعت دسترسی دارین این فیلم رو هم از دست ندین. در این فیلم نشون داده می شه که منطقه ی مورد نظر چطور از لحاظ ثبت اشعه های پر انرژی گاما تغییر می کنه. تنها 6 مگابایت هست. نواختر ها، گرد و خاک نمیکنند! همه چیز رو پاک می کنن مدتی پیش در یک بررسی فرضیه ای مطرح شد که ابرنواختر ها می تونند مواد و گرد و غبار رو در فضای بین ستاره ای پخش کنن. این نتایج از بررسی یک نواختر در صورت فلکی مارافسای به دست اومده. ولی در یک تحقیق جدید تر مشخص شده که اون گرد و غباری که در حوالی ابرنواختر یافت شده هیچ ربطی بهش ندارن و قبلا اونجا بودن و ابرنواختر تنها کاری که کرده این بوده که اونها رو پاشیده تو فضا و جاروب کرده. توضیحات کامل رو اینجا پیدا می کنید ولی اگه خواستید توضیحات کوتاه تری هم اینجا هست. باز هم درباره ی سقوط ماهواره ی جاسوسی نیوساینتیست در مطلبی می گه: هیچ خطری در کار نخواهد بود باور کنید خسته شدم. چقدر خبر! این هم بگم که قراره توی ایستگاه فضایی بومرنگ پرت کنن امتحان عملکرد بومرنگ در جاذبه ی صفر در ایستگاه فضایی! بومرتگ وسیله ای است که بومیان استرالیا اون رو اختراع کردن و ازش برای شکار استفاده می کنن.درباره ی بومرنگ میگن که اگر اون رو پرتاب کنید پس از طی مسیری به جای اولش(یعنی پیش شما) بر می گرده. خب این هم شده موضوع یک آزمایش علمی. نه اشتباه نکنید موضوع از تفریح و سرگرمی فراتر هست. چیزی که مدتهاست ذهن خیلی ها رو به خودش مشغول کرده اینه که جایی که جاذبه نباشه بومرنگ چطور رفتار می که؟ باز هم بر می گرده؟ حالا قراره یک فضا نورد ژاپنی این موضوع رو در ایستگاه فضایی بین المللی آزمایش کنه. این رو هم بگم که یکی دیگه از بخش های این آزمایش پرتاب «اوریگامی» در ایستگاه فضایی است(همین هواپیمایهای کاغدی که خودمون درست می کنیم). توضیحات این خبر رو اینجا بخونید ستاره ای از ابر ماژلانی بزرگ به بیرون پرتاب شد این خبر هم بسیار جالب است. هر ستاره در مکان خاصی از کهکشان قرار داره و به دور سیاهچاله ی مرکزی کهکشانش می چرخه. در یک بررسی جدید روی کهکشان خودمان مشخص شد که همه ی ستارگان چنین وضعی ندارند(این رو قبلا هم می دونستیم). در این بررسی ستاره ای از ابرماژلانی یافت شده که به بیرون پرتاب شده. اما اینکه چطور چنین اتفاقی افتاده به کلی نا معلومه. برای مطالعه ی بیشتر این دو لینک را ببینید. مطلب اول ، مطلب دوم خب آخرین خبر هم از مریخ آیا بادهای مریخی همچنان سطح آن را فرسایش می دهند؟ این هم خبر ویژه اتمسفر میریخ بسیار باریک و رقیق است. تقریبا یک صدم اتمسفر زمین قطر داره ولی با این حال پدیده های شگفتی رو در خودش جای داده. تازگی ها ابرهایی در آسمان مریخ دیده شد(فارسی) و طوفانهای عظیمی هم روی سیاره وجود دارن(فارسی) مثل طوفانی که مریخ نوردهای روح و فرصت رو در مخمصه انداخته بود(فارسی). اینجا روی زمین، آب و باد و حرکت های تکتونیکی زمین(حرکت صفحات پوسته ی زمین در طی سالیان دراز) باعث فرسایش کره ی خاکی ما می شن، ولی در مریخ از این سه عامل تنها هوا و باد وجود دارن. آیا باد های مریخ باعث فرسایش سیاره می شوند؟ دانشمندان امیدوارند که با فرسایش مریخی، خاک و شن سطح سیاره کنار برود تا بتوان به بررسی سطح زیرین خاک هم پرداخت.(گرچه باید بادهای بسیار قدرتمندی باشند) در تصاویری که مدارگرد اکتشافی مریخ که با دوربین با کیفیت بالای خود گرفته و ارسال کرده مناطق زیادی دیده می شوند که فرسایش آنها را تغییر داده است. تصویر بالا نمونه ای از این تصاویر است که با سپری شدن زمان، خاک و شن دهانه های برخوردی را پر کرده اند و روی آنها را پوشانده اند. دو دهانه ی برخوردی بزرگ و چندین دهانه ی کوچکتر به وضوح در تصویر مشخصند. برای مطالعه ی بیشتر مطلب ناسا را ببینید. مجله ی نجوم هم در سری برنامه های علمی آموزشی خود، پنجشنبه، 11 بهمن برنامه ای در فرهنگ سرای ابن سینا با موضوع حیات در مریخ دارد. برای کسب اطلاعات بیشتر درباره ی این برنامه اینجا را ببینید.