Share

Thursday, October 22

ملکول های ارگانیک در جو سیاره ی فراخورشیدی

کربن دی اکسید، آب و متان. موادی که از 3 و نیم میلیارد سال پیش تا کنون حیات زمین برای زیست به آنها وابسته بوده. حالا تلسکوپ فضایی هابل و اسپیتزر در کنار هم هر سه ماده را در جو سیاره ی HD 209458b یافته اند. نتایج به دست آمده از رصد های این دو تلسکوپ در طول موج های مختلف حاکی از وجود متان و کربن دی اکسید در جو این سیاره ی گازی عظیم حکایت دارد. در کنار این دو ماده ی اساسی که پدیده ی گلخانه ای را در جو پدید می آورند. بخار آب هم در جو این غول گازی دیده شده. گرچه هر سه ماده موادی مهم برای وجود حیات به حساب می آیند ولی وجود آنها در جو HD 209458b چندان کمکی به افزایش احتمال حضور حیات در آن نمی کند چرا که HD 209458b یک غول گازی است اما اگر این مواد پیرامون یک سیاره ی سنگی مثل زمین یافت شوند، امکان وجود حیات در آن کم نخواهد بود. دست کم می توان گفت این روندی است در سیاره ی ما طی شده و وجود این مواد برای طی این مسیر حیاتی است. HD 209458b در صورت فلکی "فرس اعظم" دومین سیاره ی فراخورشیدی است که آب، متان و کربن دی اکسید در آن پیدا شده اند. پیدا کردن دو سیاره با این مواد پتانسیل وجود سیاره ای سنگی که توانایی پذیرش حیات را داشته باشد، بیشتر می کند.

Monday, October 19

شهابسنگ روی مریخ

بیگانگان فضایی تنها به خانه ی ما، زمین حمله نمی کنند. بهرام و هر سیاره ی دیگری نیز در طول تاریخ مورد هجوم این بیگانگان فضایی قرار گرفته. مریخ نورد فرصت اما اینبار یک شهابسنگ دیگر را روی مریخ یافته است. مدتی پیش هم فرصت در این منطقه سنگی آسمانی یافته بود. شاید فرصت وارد "دره ی شهاب سنگها" شده است! تا کنون 4 جرم آسمانی در مریخ پیدا شده که سه تای آنها در چند ماه اخیر بوده. شهابسنگ های قبلی هر یک نامی گرفتند و نام این یکی را "مک نیک" گذاشته اند که بسیار سبیه دو شهابسنگ دیگری است که در گذشته پیدا شده اند. مک نیک 21 مهر ماه پیدا شد و به نظر می رسد ساختاری آهنی داشته باشد.

تابلوهای تماشایی مریخی

بعد از مدت ها این وبلاگ رو به روز می کنم و اینبار چیزی که باعث می شه تصاویر زیبایی است که مدارگرد اکتشافی مریخ با دوربین HIRISE از مریخ می گیره. حتما عکس های زیادی از این مدار گرد دیدین. هر بار که به این عکس ها نگاه می کنم با خودم م یکن عجب هنری. حایی در منظومه مان سراغ نندارم که به زیبایی زمین باشد ولی این نماها چنان خیره کننده اند که منی توان به سادگی از کنارشان رد شد. چند عکس زیبا را با هم ببینیم. نمای زیبایی که روبروی شماست تلی از ماسه است که به گونه ای زیبا تزیین شده اند. چنین عکس هایی در گالری دوربین HIRISE بسیار یافت می شود. سری به این مجموعه بزنید تا خودتان ببینید.

Monday, November 3

یک دهانه ی برخوردی تماشایی روی عطارد

این دهانه ی بزرگ با دامنه های روشن چگونه روی عطارد پدید آمده اند؟ هنوز جواب این سوال را به طور قطع نمی دانیم. کاوشگر روبوتیک «مسنجر» در گذر اخیر خود از فراز عطارد(فارسی) با پرواز در سطوح پایین تر تاید کرد که تعداد این گونه دهانه های برخوردی در عطارد بیشتر از تعداد آنها در ماهِ زمین است. تصویر بالا، نمایی از یکی از همین مجموعه دهانه های برخوردی است که در گستره ای به وسعت 80 کیلومتر بخش شده اند. مسنجر در پرواز ماه گذشته ی خود در ارتفاع 20 کیلومتری از سطح سیاره این عکس را ثبت کرد. وجود این مجموعه های برخوردی معمایی برای عطارد است چرا که آثار حاصل از آب و هوای منظومه مانند طوفان های غبار و طوفان های خورشیدی که باعث فرسایش سطح خانواده ی خورشید می شوند باید روی عطارد قدرت بسیار بیشتری از ماه داشته باشند. فرضیه ای است که با توجه به خواص ظاهری خاک عطارد و جرم زیادش و همچنین نزدیکی آن به خورشید، پیشنهاد می کند که این نزدیکی باعث به وجود آمدن برخورد های شدیدتری روی سیاره شده است و مقدار بیشتر از خاک روشن عطارد را به اطراف پخش کرده. مسنجر پیش از وارد شدند به مدار عطارد در سال 2011 سال بعد نیز دیداری با آن خواهد داشت.

Monday, October 27

پنهان زیر قطب جنوب

چه چیزی زیر قطب جنوب زحل پنهان شده است؟ برای پاسخ به این سوال کاوشگر روبوتیک کاسینی که اکنون به گرد زحل در حال چرخش است، این بخش سیاره ی عظیم زحل را در رده ی فروسرخ بررسی می کند. نوار هایی از ابرهای باریک، در این ناحیه دیده می شوند که که بخش های گرمتر زیرین را که روشنتر هستند، پنهان می کنند. در حالی که مجموعه ای از طوفان های تیره در این بخش وجود دارند؛ کمربند هایی از این ابرها در عرض های مختلف جغرفیایی دیده می شوند. شگفت آنکه این ابرهای تیره که در سطوح بالایی قرار دارند و در یک چهارم جنوبی سیاره دیده می شوند، در نزدیکی های قطب جنوب ناپدید می شوند که رازی دیگر به راز های سامانه ی گردابی قطب جنوب زحل اضافه می کند. کاسینی که از سال 1383 در مدار زحل قرار گرفته و در حال بررسی خانواده ی زحل است، این عکس را سال گذشته تهیه کرده است.

Monday, October 20

رنگ های مرموز زحل – زحل رنگی!

این رنگ های عجیب روی زحل چیستند؟ کاوشگر روبوتیک کاسینی که به گرد زحل می گردد، این عکس را از نیمکره ی شمالی ارباب حلقه های منظومه ی خورشیدیمان فرستاده که تفاوت های زیادی را با عکس های چهار سال پیش که کاوشگر به زحل رسیده بود نشان می دهد. رنگ های عجیبی در نیمکره ی شمالی پدید آمده است. شاید این رنگ های به خاطر تغییرات ناشی از گذر فصل ها در زحل پدید آمده باشید. ولی کسی در اینباره مطمئن نیست. در عکس بالا این رنگ ها در شمال سایه ی تیره ی حلقه ی زحل به خوبی دیده می شوند. حلقه ی زحل کمی پایین تر تقریبا از پهلو دیده می شود و به صورت خطی باریک و سیاه به چشم می آید. تیتان، ماه بزرگ و همیشه ابری زحل هم کمی بالاتر از حلقه ها دیده می شود. اگر دقیقتر به عکس نگاه کنید سه ماه دیگر را هم خواهید یافت. کاسینی در سال 1383 خود را به زحل رساند و از آن زمان تا کنون با جمع آوری اطلاعات و عکس های که به زمین فرستاده هم درک ما را نسبت به محیط بیرونی منظومه گسترش داده و هم معماهای زیادی پدید آورده است.

Thursday, October 9

ستارگانی پرچرم در دم عقرب

در دم صورت فلکی عقرب سحابی نشری گسترده ی NGC 6357 تقریبا در فاصله ی 8000 سال نوری از ما جای گرفته و ستارگان پرجرمی را درون خود جای داده است. در حقیقت در مرکز این تصویر دقیق از NGC 6357 خوشه ی ستاره ای «پیس میس 24» (Pismis 24) برخی از پرجرم ترین ستارگان کهکشانمان را در خود جای داده است. ستارگانی که بیش از 100 برابر خورشید ما جرم دارند. در بخش روشن مرکزی سحابی، ستونهایی از گرد و غبار وجود دارند که پیش ستارگان پرجرم پشتشان را از چشم ابزار اپتیکی ما پینهان می سازند. ساختار های پیچیده ی این سحابی را طوفان های ستاره ای و تابش های قدرتمند ستارگان جوان و ستارگان پرجرم در حال شکل گیری، پدید آورده اند. این تصویر تلسکوپی جذاب با توجه به فاصله ی NGC 6357، تنها گستره ای به وسعت 50 سال نوری را نشان می دهد.
عکس: Johannes Schedler Panther Observatory

Thursday, October 2

نگاه نزدیک به NGC 253

این «جهان جزیره‌ای» پر گرد و غبار، یکی از درخشان‌ترین کهکشان‌های آسمان است. NGC 253 که تقریبا از پهلو آن را می‌بینیم، نزدیک به 13 میلیون سال نوری از ما فاصله دارد و بزرگترین کهکشان گروه کهکشانی «حجار»، همسایه‌ی گروه محلی خودمان است. این تصویر دقیق و نگاه نزدیک با جزئیات فراوان، از داده‌های دوربین بررسی پیشرفته‌ی هابل (ACS) بدست آمده است. از سمت چپ که شروع کنیم، هسته‌ی کهکشان قرار دارد، پانارومای این کهکشان با رشته‌های گاز و گرد و غبار میان ستاره‌ای ادامه می‌یابد و به ستارگان جدا افتاده در انتهای صفحه‌ی کهکشان منتهی می‌شود. محدوده‌ی میدان گرانشی این کهکشان گستره‌ای به وسعت 50 هزار سال نوری را پوشش می‌دهد. اطلاعات این عکس بخشی از طرح ANGST است. طرحی با عنوان « نگاه ACS به کهکشان‌های اطراف ما» که هدفش کمک به درک بهتر جهان پیرامون(فارسی) ماست.