قلعه ای در آسمان پرستاره

خوشه ی پروین(فارسی)؛ خوشه ی ستاره ای زیبا در آسمان، که درست بالای درخت و برج قلعه ی قرون وسطایی در آسمان دیده می شود. این نمای تماشایی مربوط به طرح زمین در شب است که اوایل این ماه میلادی از آسمان پرستاره گرفته شده و در آن ستاره ی پرنور الدبران هم زیر خوشه ی پروین(هفت خواهران) دیده می شود. همچنین ابر کوچک و کم نور و محوی هم در طرف دیگر تقریبا در مرکز تصویر، کمی بالاتر دیده می شود که دنباله دار هولمز(فارسی) است. قلعه ی شبی پرستاره، شاید نام مناسبی برای این قلعه ی قرون وسطایی باشد که در پس زمینه ی عکس آرمیده. ولی نام سنتی آن «قلعه ی موربای»(Mörby Castle) است که در شمال استکهلم، نزدیک دریاچه ی «اسکدویکن» (Skedviken) در ایالت «نورتالژه»ی(Norrtälje) سوئد قرار دارد. عکس: P-M Hedén

طرح زمین در شب یکی از طرح های وابسته به انجمن جهانی نجوم(IAU) که سرپرستی آن را بابک امین تفرشی، منجم پرتلاش و شناخته شده ی کشورمان بر عهده دارد. سایت رسمی این طرح را ببینید.

سحابی پیله در دید تلسکوپ امریکایی-کانادایی

.

رنگ سحابی پیله ی ابریشم از کجا آمده؟ سحابی پیله با شماره ی 5146 در لیست IC دسته بندی شده است و ابری است زیبا در فاصله ی 4000 سال نوری از ما که در صورت فلکی قو(دجاجه) جای گرفته است. درون سحابی پیله ی ابریشم، یک خوشه ی ستاره ای باز در حال شکل گیری است. مانند سایر زایشگاه های ستاره ای، در سحابی پیله، سحابی نشری قرمز، سحابی های آبی بازتابی و سحابی های جذبی تیره دیده می شوند. این ابرهای مختلف آمیزه ای از رنگ ها را در این تصویر پدید آورده، که تلسکوپ کانادایی-فرانسوی(CFHT) در جزایر هاوایی امریکا به تازگی آن را ثبت کرده است. با توجه به گمانه زنی های اخیر که بر حسب اندازه گیری های جدیدد هستند ستاره ی پرجرم سمت چپ تصویر در حال ایجاد حفره ای در ابر ملکولی اطراف خود است و با جذب مواد آن آنها را برانگیخته می کند. صد هزار سال پیش هم ستاره ی دیگری در این محدوده شکل گرفته که هم اکنون بخش اعظم انرژی سحابی های نشری و نور بازتابیده شده ی سحابی های بازتابی را تامین می کند. عکس: Jean-Charles Cuillandre (CFHT), Hawaiian Starlight, CFHT

ماه و عطارد در غروب خورشید

این عکس چهارشنبه ی گذشته، حوالی غروب از آسمان غربی تهیه شده است و هلال باریک ماه را نشان می دهد. مسلما ماه زمانی که در فاز هلالی است نمی تواند فاصله ی چندان زیادی با خورشید در آسمان داشته باشد. همچنین عطارد هم سیاره ای است که در آسمان زمین همواره نزدیک خورشید دیده می شود. در بخش پایین و سمت راست هلال ماه در درخشش نارنجی رنگ امتداد افق می توانید آن را ببینید. به خاطر نور شدید خورشید در پی زمینه ی آسمان، بیشتر اوقات دیدن عطارد حتی برای لحظه ای کوتاه هم بسیار مشکل است ولی زمانی که سیاره در بیشترین فاصله ی زاویه ای خود تا خورشید قرار می گیرد اوضاع بهتر می شود که هم اکنون عطارد به بیشترین کشیدگی زاویه ای خود نزدیک است. دوشنبه، 24دی کاوشگر مسنجر ناسا تصاویری با کیفیت بالا را از عطارد تهیه می کند چراکه اولین پرواز در ارتفاع کم را بر فراز آن خواهد داشت.

آکیرا فوجی؛ عکاس نجومی

این اولین بار نیست که این جمله رو می گم ولی باور کنید که حقیقت داره. توی وب آدم چیزهایی میبینه که نمی تونه براشون رو بلاگ پست نده. باور نمی کنید!؟ خب پس با آقای آکیرا فوجی آشنا بشید. با خودشون هم که البته نه با عکس هاشون....اولین بار در سایت مجله ی «اسکای اند تلسکوپ» عکس های آقای فوجی رو دیدم و الان وقتی به اونها نگاه می کنم با خودم می گم آیا جدا ما حق داریم اسم خودمون رو عکاس نجومی بذاریم؟ یعنی جدا چنین چیزی درسته؟ من خودم عکاس نیستم ولی دوستانم کم عکس نمی گیرن. جدا عکس هایی که ما(تقریبا همه ی ما) می گیریم در حد حتی یکی از این عکس های آقای فوجی نیست. واقعا تصاویر زیبایی رو خلق می کنه. یک بحث قدیمی: نمی خوام وارد حاشیه بشم ولی فرض کنید آکیرا فوجی عکاس نجومی باشه و مونتاژ گرهای وطنی هم عکاس نجومی باشن. جدا این توهین نیست؟ عکس های زیبای آقای فوجی را اینجا ببینید و لذت ببیرید. مهارت و دقت و شفایت در عکس ها خودش رو کاملا نشون میده. نمی دونم چطور اینطور قطبی می کنه پایه ی دوربینشو. انگار نه انگار که آسمون داره می چرخه...

آرشیوی از عکس های آکیرا فوجی

پوستر و کاتالوگ برای شب یوری

در ادامه ی مطلبی که چند روز پیش نوشته بودم، یک کاتالوگ و پوستر بعلاوه ی پوستر راهنمایی مراجعین رو برای شب یوری می ذارم که دانلود کنید. ضمناً علاوه بر اینکه همینجا درباره ی شب یوری می نویسم می توانید آرشیو تمام فایل هایی که براتون می ذارم رو اینجا یکجا ببینید و هر وقت نیاز داشتین بگیرین. لطفا این موضوع رو به گوش دیگران هم برسونید.

آرشیو کامل همه ی چیزهایی که می توانید رایگان دانلود . اگر شما هم برای شب یوری چیزی دارید که همه می توانند از آن استفاده کنند بگویید تا در این لیست قرار گیرد

پوستر فارسی شب یوری

کاتالوگ شب یوری به فارسی

دیدن نمونه برای خواندن متن

به جای تیتر و نام موسسه ی ستاره شناسی روجا نام گروه یا موسسه ی خود را قرار دهید

دانلود نمونه ی مخصوص چاپ

صفحه ی رو | صفحه ی پشت

پوستر راهنمایی مراجعین در سه جهت

دانلود: چپ ، راست ، مستقیم

اولین سیاره ی فراخورشیدی در کنار یک ستاره ی تازه متولد شده یافت شد!

دیروز حدود ساعت 5 به وقت ایران، نیو ساینتیست خبری را روی خروجی سایت خود قرار داد که معلوم بود به سرعت همه گیر خواهد شد.

اولین سیاره ی فراخورشیدی در کنار یک ستاره ی تازه متولد شده یافت شد! شاید تیتر خبر کمی طولانی یا گیج کننده باشد. ولی اصل خبر از این قرار است که برای اولین بار در دیسک موادی که حول ستاره های در حال تولد می گردند یک سیاره کشف شده است. ستاره گان در ابرهای عظیمی شکل می گیرند که بیش از 90 درصد آن هیدروژن است.

یک سحابی، محل تولد ستارگان که از ابرهای عظیمی شکل یافته که بیشتر آن از هیدروژن است

در طی فرایند شکل گیری ستاره، گاز و غبار اطراف، هسته ی مرکزی ستاره ی در حال تولد(جنین ستاره !) را فرا می گیرند و شروع به گردش به دور آن می کنند و به شکل یک صفحه پیرامون آن را فرا می گیرند و از این صفحه سیارات متولد می شوند. در واقع این همان اتفاقی بوده که برای منظومه ی خودمان هم روی داده و زمین و سایر سیارات منظومه ی شمسی به همین صورت شکل گرفته اند.

دیسکی از مواد که پیرامون یک ستاره ی جوان را فرا گرفته اند

در گذشته تصور می شد که تشکیل سیارات از این دیسک زمان زیادی می برد اما یافته های اخیر نشان می دهد که زمانی چندان طولانی برای شکل گرفتن سیارات از این دیسک نیاز نیست. در بررسی جدید سیاره ای در کنار ستاره ی جوانی یافت شده که تنها ده میلیون سال از تشکیل آن می گذرد (!) و این نشان می دهد در چنین زمانم کوتاهی هم سیارات می توانند شکل بگیرند.

نمونه ای از ستارگان جوان شکل گرفته در سحابی ها

ستاره ی درون غبار گازی، ستاره ای جوان است که احتمال وجود سیاره ای در کنار آن می رود.

شب یوری؛ چرا همیشه در دقیقه ی نود!؟

شب یوری؛ چرا همیشه در دقیقه ی نود!؟ .

یوری گاگارین اولین انسانی بود که به فضا رفت. گاگارین در سال 1934 در اتحاد جماهیر شوروی متولد شد و در سال 1960 به همراه هجده نفر دیگر به عنوان فضانوردان سازمان فضایی شوروی انتخاب شد و در نهایت در سال پس از گذراندن آزمون های بسیار به عنوان اولین انسان به فضا رفت. به افتخار پرواز انسان به فضا و گذشتن از مرزهای زمین، هر ساله در کشور های زیادی مراسم شب یوری برگزار می شود و در این مراسم به تشریح پراوز گاگارین، توضیح پیرامون تاریخچه ی فضا و ماموریت های فضایی و مطالبی مرتبط با فضا و پرواز گاگارین برای علاقه مندان(خصوصا عامه ی مردم) پرداخته می شود. چند سالی است که شب یوری در ایران هم برگزارکنندگان و طرفداران خاص خود را پیدا کرده و چراغ ایران در سایت جهانی این مراسم روشن است. یادم هست که اولین بار این مراسم در رصدخانه ی زعفرانیه تهران برگزار شد و سال بعد ما هم(در گروه نجوم روجا) به این قافله پیوستیم. برنامه های ما در سال اول بسیار ساده بودند(و متاسفانه در اغلب گروه های نجومی برنامه های عمومی با چارچوبی خاص، ثابت و ساده باقی می مانند) بیش از 100 نفر را برای شام به کمسیون امور بانوان استانداری گیلان دعوت کردیم که آن زمان مکانی بود برای NGOها ی گیلانی. از گروه های محیط زیست و صلح و زنان و هنری و غیره و غیره آمدند و البته نجومی های چند شهر دیگر استان و در کنار هم از گاگارین صحبت کردیم از فضا و فضانوردی گفتیم. با این حال به خوبی یادم هست که تعداد افرادی که در برگزاری جشن این شب همت کردند بیش از انگشتان دست نبود و آن هم تنها در یک هفته مانده به شب یوری! مثالی که زدم مربوط به خودمان بود با موسسه ی شناخته شده مان که از لحاظ کیفیت کاری همه ما را می شناسند. آن شب، مراسم اصلا بد برگزار نشد. به عکس بسیار خوب هم بود ولی مشکل اینجاست که همیشه وضع به این منوال نمی ماند. کوچکترین مشکلی(مثلا تهیه ی مکان مناسب) می تواند همه ی کارها را خراب کند و چند روز فرصت بسیار کمی است برای جبران این گونه مشکلات است. این روالی است که بسیاری از گروه های نجومی در پیش گرفته اندا. نگاهی به این صفحه بندازید تا ببینید هنوز که سه ماه به برگزاری این مراسم مانده چند گروه برنامه های خود را اعلام کرده اند و در حال تدارک برای برگزاری جشن های خود هستند. با این حساب آیا وقت آن نرسیده که ما هم از همین الان تصمیم خود را بگیریم و شروع کنیم؟ من از همین الان تصمیم را رگفته ام. در رشت امسال شب یوری متفاوتی خواهیم داشت. چراکه از امروز شروع به برنامه ریزی می کنیم. سعی خواهم کرد این ایده را با کمیته ی اجرایی باشگاه نجوم مطرح کنم و همه با هم کار کنیم. شروع کنید امروز گرچه دیر نیست ولی خیلی زود هم نیست.

این هم پوستری درباره ی شب یوری اگر نیاز داشتید می توانید نسخه ی چاپی آن را با ابعاد بزرگ از اینجا بگیرید. سعی می کنم اقلام دیگری هم آماده کنم.

فعلا تا بعد.

اگر وبلاگی دارید برای شب یوری تبلیغ کنید. درباره ی یوری گاگارین بیشتر بدانید(ویکی فارسی)

ماه برفراز فانوس دریایی پیگن پوینت

.

این آسمان تماشایی را به تمامی انسان نقاشی کرده. یک بار در هر سال فانوس دریایی منطقه ی «پیگن پوینت» (Pigeon Point ) در حوالی سانفرانسیسکو در ایالت کالیفورنیای ایالات متحده، روشن می شود و وظیفه ای که بیش از 100سال برعهده داشته را انجام می دهد. در این بین نوری که پنج لامپ مخصوص آن تولید می کنند، با گذر از 24 عدسی در حال گردش و تولید 24 شعاع نوری گردان، به کشتی هایی که راه خود را گم کرده اند، اخطار می دهد که به ساحل نزدیک نشوند. در اویل هفته ی گذشته شعاع های نوری فانوس دریایی «پیگن پوینت» به زیبایی نمایان بودند، چراکه مه رقیقی منطقه را فرا گرفته بود و شعاع نوری فانوس در فضا دیده می شد. همچنین ماه هم چون گویی محو در آسمان می درخشید. موضوع جالبی درباره ی این فانوس دریایی وجود دارد و آن این است که در سال های بعد از دهه ی 1970 نگهبان این فانوس دریایی «لستر» بود، خوکی 400 کیلویی! در دوران مدرن هنوز هم فانوس های دریایی فعال هستند ولی مولدهای نوریشان موثرتر شده و فانوس ها را قدرتمندتر می کنند. عکس از: Tyler Westcott

Moon Over Pigeon Point Lighthouse

Credit & Copyright: Tyler Westcott

Explanation: This spectacular sky is mostly human-made. Once a year, the Light Station at Pigeon Point near San Francisco, California, USA is lit as it was over 100 years ago. During this time, light generated by five kerosene lamps pours through 24 rotating Fresnel lenses, warning approaching ships to stay away. Early last week, light emanating from the Pigeon Point Lighthouse was particularly picturesque because of a thin fog, also blurring the distant Moon. During the latter 1970s, the lighthouse was guarded by an 800 pound pig named Lester. In modern times, the light house is still active but has been supplied with a more efficient flashing aerobeacon.